even geduld...

19 september 2020

Wenken voor het goede leven

Een hoorcollege over 2500 jaar deugdethiek, van Aristoteles tot Nussbaum

De westerse mens heeft de vrijheid veroverd om te kiezen wie hij wil zijn. Maar hoe moet je die vrijheid invullen? En hoe kan een maatschappij vol vrije individuen goed functioneren? Daarvoor is een nieuwe moraal nodig.

Maar waar vinden we zo’n moraal? Joep Dohmen en Maarten van Buuren behandelen om beurten het werk van filosofen en denkers over deugden en ondeugden. Van Aristoteles, Epicurus en Macchiavelli tot Richard Sennett, Frans de Waal en Martha Nussbaum.

Door in de deugdethiek op zoek te gaan naar wat de cultuur en het tijdsgewricht overstijgt, kunnen we beter tot zo’n nieuwe moraal komen.

College 1. Daoïsme: doen door niet te doen (MvB)

  • H1. Laozi en Confucius
  • H2. Wat is Dao? Wat is de Weg?
  • H3. Innerlijke training
  • H4. Daoïstische deugdethiek

College 2. Aristoteles: de oorsprong van de deugdethiek (JD)

  • H5. Leven en werk
  • H6. Zelfverwerkelijking
  • H7. Deugdethiek
  • H8. Levenskunst, deugden en waarden

College 3. Epicurus: brief over geluk (MvB)

  • H9. Filosoof in een tijd van verval
  • H10. Materialisme en atoomleer
  • H11. Een ethiek van het geluk
  • H12. Deugd is geen doel, maar middel

College 4. Machiavelli: kampioen van de klassieke deugd (MvB)

  • H13. A Handbook for gangsters
  • H14. Machiavelli en de deugd
  • H15. Verschuivend deugdbegrip
  • H16. Machiavelli als deugdethicus

College 5. Nietzsche: de deugd (MvB)

  • H17. Grandeur en misère
  • H18. Deconstructie
  • H19. Compassie. Medelijden
  • H20. Wille zur Macht

College 6. MacIntyre: herwaardering van de klassieke deugdethiek (JD)

  • H21. Leven en werk
  • H22. Het verval van de moraal
  • H23. Deugden in de praktijk
  • H24. Op zoek naar een nieuwe gemeenschap

College 7. Rorty: het New Pragmatism (MvB)

  • H25. Rorty als anti-fundamentalist
  • H26. Perspectivisme
  • H27. Pragmatisme en ethiek
  • H28. Een pragmatistische ethiek, maar nu met tanden

College 8. Sennett: de sociale deugdethiek (JD)

  • H29. Leven en werk
  • H30. Ondermijning van individu en gemeenschap
  • H31. Respect voor de zwakkeren
  • H32. Vakmanschap en deugd

College 9. De Waal: empathie en het belang van een evolutionaire moraal (JD)

  • H33. Leven en werk
  • H34. Agressie en verzoening
  • H35. Tegen de vernistheorie
  • H36. Tijd voor empathie

College 10. Nussbaum: de herwaardering van Aristoteles (JD)

  • H37. Leven en werk
  • H38. Een ethiek van kwetsbaarheid
  • H39. Morele vorming, autonomie en sensibiliteit
  • H40. De capability-benadering

Volg de hoorcolleges online via Home Academy.
Download de synopsis.
Deze uitgave is tot stand gekomen i.s.m. Studium Generale Universiteit Utrecht.

Dit artikel staat gearchiveerd in de rubriek FilosofieKernwoorden: